Sağlık Dünyasının Son Muamması: Palm Yağı - Sağlık Uzmanları - Doktor Sitesi - Doktora Sor

Doktora Soru Sor
Türk Tıp Öğrencileri Birliği
Türk Tıp Öğrencileri Birliği
saglikuzmanlari@turkmsic.net
Sağlık Dünyasının Son Muamması: Palm Yağı
  • 0
  • 21 Şubat 2017 Salı
  • 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
  • +
  • -

Özellikle son dönem tartışmalarıyla bir nevi basınçlı gaz dolu oda haline gelen gıda sektörünün palm yağı konusundaki ilk kıvılcımı, 6 Mayıs 2016’da Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) tarafından yayımlanan bir raporla çakıldı. Araştırma sonuçlarının çelişkili çıkması ve konuya ticari-politik-sosyal kurumsal pek çok kesimin müdahil olması da gerek ülkemizde gerekse dünyada kamuoyunun ilgisini çekti.

Peki, bunca tartışmanın merkezinde yer alan palm yağı nedir?

Yapısında palmitik asit adı verilen doymuş yağ asidi bulunduran, palmiye ağacının meyvesinden elde edilen, özellikle Batı Afrika ülkelerinde yetiştirilen bir çeşit rafine yağ, hurma yağı.

Kullanım alanları

Palm yağı çikolata dâhil olmak üzere pek çok hazır gıdada, peynirden deterjana pek çok üründe mevcut. Yaygın kullanım, olası bir zarara maruziyeti arttırması açısından önem arz ediyor.

EFSA Raporu

Palm yağının diğer bitkisel yağlarla birlikte incelendiği araştırmada; 3, 2-monokloropropan-1,2-diol (MCPD); glisidil esterler; serbest MCPD’ler ve bunların tolere edilebilir günlük düzeyin (TDI) üzerinde alınmasıyla meydana gelebilecek çeşitli sağlık sorunları ele alınıyor.

Teoriler

Bu denli kapsamlı bir araştırmadan tek bir konunun -palm yağı- cımbızlanması, haliyle çeşitli varsayımlar doğurmuş. Bunlardan biri de diğer yağ türleri üreticilerinin konuyu manipüle etmesi. Şöyle ki; bir araştırmaya göre yedi milyon hektarlık palm üretim alanı dünya yağ ihtiyacının % 20’sini, 80 milyon hektarlık ayçiçeği üretim alanı ise % 24’ünü karşılıyor. Yani muadillerine nazaran çok ürün vermesi, hem meyvesinden hem çekirdeğinden yağ elde edilebilmesi -ki meyvesi ve çekirdeği aynı anda ticari değere sahip tek yağ çeşitidir- dolayısıyla ucuz olması palm yağını cazip ve rekabet edilemez kılıyor.

Doğaya zarar veriliyor mu?

Daha çok palmiye ağacı yetiştirebilmek adına yağmur ormanlarının tahrip edildiğine yönelik iddialar mevcut. Yakılan ormanlar, sera gazı etkisi, çoğu çocuk binlerce işçinin haklarından mahrum tutularak kötü koşullarda çalıştırılması, doğal yaşam alanları yok olan hayvanların -bilhassa orangutanların- neslinin tükenme tehlikesiyle karşı karşıya olması… yine iddialar arasında. Hatta bu konuda Greenpeace tarafından düzenlenen ve ‘say no to palm oil’ sloganıyla imza kampanyaları dahi başlatılmış.

Son olarak, sağlığa zararlı mı?

Araştırmalarda palm yağının sağlık üzerine birden fazla etkisi tespit edilmiş. Kardiyovasküler hastalıklar, kolesterol ve kanserojen bunların başında. Palm yağı, üç özelliği dolayısıyla bu etkileri gösteriyor:

  1. Doymuş yağ asiti içeriğinin diğer bitkisel yağlara nazaran daha fazla olması (Bununla birlikte katı yağlara nispeten daha az doymuş yağ asidi içerir.)
  2. Rafine edilirken oluşan 3, 2-monokloropropan-1,2-diol (MCPD); glisidil esterler; serbest MCPD’ler (En çok palm yağında tespit edilmiş olup, diğer bitkisel yağlarda da bulunur.)
  3. Kızartma sonucu akrilamid oluşumu (Isıtıldığında akrilamid oluşturan tek yağ palm yağı değildir hatta kızartma işleminin yapıldığı sıcaklık ve kızartılan gıdaya göre alınan sonuçlar da değişkenlik gösterir. -Özellikle nişasta bazlı gıdaların akrilamid formlarının kanserojen etkisi vardır.- )

Fakat burada en önemli husus palmiye yağı ile ilgili özellikli çalışmalar ve bilimsel veriler yetersiz, kanıtlar ise ikna edici değil.

               Sabiha Mağralı

Balıkesir Tıp Öğrencileri Birliği

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
saglikuzmanlari (2)