Çocuklarda Ateş Yüksekliği ve Bilinen Yanlışlar - Sağlık Uzmanları - Doktor Sitesi - Doktora Sor

Doktora Soru Sor
Mustafa ÖZEL (Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı)
Mustafa  ÖZEL (Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı)
drmedpediatrics@gmail.com
Çocuklarda Ateş Yüksekliği ve Bilinen Yanlışlar
  • 0
  • 06 Ocak 2017 Cuma
  • 1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
  • +
  • -

Ateş yüksekliğini çocuklarda çok sık görmekteyiz. Çocuk polikliniğine başvuran hastaların neredeyse yüzde doksanı ateş nedeniyle gelmektedir. Hasta yakınları ile yaptığım görüşmelerde ateş yüksekliği ve tedavisi konusunda çok yanlış şeyler bildiklerinin farkına vardım. Ülkemizde doktora ve ilaca ulaşım çok kolay iken maalesef bir çok konuda hastaların yeteri kadar bilgilendirilmediğini ve yazılan ilaçların ya kullanılmadığını ya da yanlış kullanıldığını düşünüyorum.

Öncelikle ateşin tarifini yapmak gerekirse; koltuk altından ölçülen 37,3 santigrat derece ve üzerini ateş yüksekliği olarak kabul ediyoruz. Rektal ölçülen ateş koltuk altına göre yarım derece yüksek çıkar bu nedenle rektal 38 derece ve üzerini ateş olarak kabul ediyoruz.

Ateş vücudun bir savunma mekanizmasıdır. Bağışıklık sisteminin vücuda giren mikropları fark etmekten ve savaşmaktan sorumlu elemanları (akyuvarlar) mikropla karşılaştığında çeşitli kimyasallar salgılar. Beyindeki ateş merkezi bu kimyasallar ile uyarılır, vücut ısısını arttırılarak mikroplarla mücadeleye yardımcı olunur. Mikroplar normal vücut ısısında çoğalmaya yatkındır, yüksek sıcaklıkları sevmezler.

Vücudun savunma mekanizması, yani doğal bir süreç olduğu için ateş yüksekliğine hemen müdahale etmek doğru değildir. 37,5 ile 38,5 arasındaki hafif ateş yüksekliği herhangi bir ilaç kullandırmayı gerektirmez ancak nedeninin anlaşılması gerekir. Basit enfeksiyon hastalıkları dışında, ateş yüksekliği yapabilecek tehlikeli nedenlerin olmadığı doktor tarafından anlaşıldıktan sonra ateşten korkmanın bir anlamı yoktur. Hafif ateş yüksekliği çocuğun üzerini soyarak takip edilebilir, ılık duş aldırarak rahatlaması sağlanabilir. Ateş 38,5 derecenin üzerine çıktığında çocuğun ateşe bağlı hissettiği huzursuzluğu ve acıyı azaltmak için ateş düşürücüler kullanılır.

Ateş düşürücüler çok da masum ilaçlar değildir. Çocuklu her evde bulunan parasetamol ve ibuprofen türü ilaçlar çok sık görülmese de midede gastrit-ülser hatta kanamalara yol açabilmekte, fazla kullanıldığında karaciğer hastalığı yapabilmektedir. Bu nedenle gerektiğinde, usulüne uygun ve dozunda kullanılmalıdır. Kesinlikle tok karına kullanılmalıdır.

Erişkin ilaçları 40 kilogram üzeri erişkinlere göre ayarlanmıştır. Genellikle tabletler ve iğneler günde bir kaç kere tam doz olarak kullanılmaktadır. Ancak çocuk doktoru olarak biz 500 gram (prematüre bebek) ile 100 kilogram arasındaki çocukları tedavi ettiğimizden ilaçlarımız da çocuğun kilosuna göre ayarlanır.

Standart ateş düşürücü şuruplar çocuğun her 10 kilogramı için bir ölçek (yemek kaşığı, 5 mililitre) olarak ayarlanmıştır. Yani ateş düşürücüeri 10 kilogram olan çocuğa 6 saatte bir, bir yemek kaşığı  verebiliriz. Şurup içmeyen çocuklarda, bir ölçek ateş düşürücüye eşdeğer olan fitiller kullanılabilir. Bir yemek kaşığı ateş düşürücü 30 kilo çocuğun ateşini düşürmez. 3 ölçek içmesi gerekir. Veya kilolu çocuklar için hazırlanan özel şuruplar prospektüsüne göre kullanılabilir.

Ateş düşürücü kullanımı ile ilgili çok sık yapılan bir hata iki ilacın dönüşümlü kullanılmasıdır. Dört saatte bir parasetamol-ibuprofen dönüşümlü kullanmak bilimsel değildir. Belki biraz daha iyi ateş kontrolü sağlar ancak yan etki ihtimalini yükseltir, en iyi ihtimalle çocuğun midesini bozar.

Ateş düşürücü şuruplar şişesi açıldıktan sonra uzun süre saklanmaya uygun değildir. Kapağı açıldıktan bir iki ay sonra özellikle önerilen şartlarda saklanmadıysa işe yaramayabilir. Hastalık periyotunda ilacın yenilenmesini şahsen öneriyorum.

Ateş konusunda yine çok kafa karıştıran bir durum ateşli havalelerdir. Ateşli havalelerden korunmada ateş düşürücülerin faydası tartışmalıdır. Havale genellikle ateş çıkarken veya düşerken gerçekleştiği için ateş düşürücü vererek engellemek genellikle mümkün değildir.

 

               Uz. Dr. Mustafa Özel              

Sosyal Medyada Paylaşın:

Düşüncelerinizi bizimle paylaşırmısınız ?

  • ÇOK OKUNAN
  • YENİ
  • YORUM
saglikuzmanlari (2)